موقعیت شهرستان اسکو

شهرستان اسکو در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی شهر تبریز واقع شده است. این شهرستان یکی از سکونتگاههای قدیمی شکل گرفته در مجاورت کوههای سهند محسوب میشود. یکی از قدیمیترین منابع گمنام اسکو در آن ذکر شده ، کتیبه سارگن دوم می باشد. وی در حدود سال ۷۱۴ قبل از میلاد به ناحیه اوشکایا که احتمالا همان اسکوی کنونی است دست یافته.

شهرستان اسکو با وسعت ۱۱۷۰ کیلومتر مربع ۲٫۶۷ درصد از مساحت کل استان را به خود اختصاص داده و از نظر موقعیت جغرافیایی در ۴۶ درجه و ۸ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۵۵ دقیقه عرض شمالی واقع شده است. این شهرستان به لحاظ واقع شدن در مسیر کوهپایه های سهند ، برودت هوا ، بخارات و رطوبت دریاچه ارومیه دارای آب و هوای ملایم و مرطوب است.

سه رودخانه اسکوچای ، کندوان چای و ملاحیدر آرخی در سطح این شهرستان جاری است که سرچشمه هر سه رودخانه کوهستانهای سهند می باشد.

از آثار تاریخی متعدد قرار گرفته در شهرستان اسکو می توان به زیارتگاه اسامه، سپسالار لشگر اسلام در قله سلطان داغی، آثار بجا مانده از روستای حیله ور، امام زاده اسکو، مسجد پایتخت ، مسجد جامع …. اشاره کرد.

همچنین دو منطقه نمونه گردشگری جزیره اسلامی و کندوان نیز در شهرستان اسکو قرار دارد.

کوه سهند و طبیعت آن

سهند پس از سبلان مهمترین و بزرگترین برجستگی آذربایجان و از معروفترین کوههای آتشفشانی خاموش ایران می باشد.

چین خوردگی های سهند از گروه آلپی دوران سوم زمین شناسی و سن مطلق گدازه های مختلف آن بین ۱۲ میلیون سال تا ۱۴۰ هزار سال را نشان می دهد. توده آتشفشانی سهند به صورت منفرد در مرکز آذربایجان واقع شده است و حدود ۷۵ کیلومتر طول دارد. مخروط آتشفشانی خاموش سهند از سه قله که در امتداد یکدیگر قرار گرفته اند تشکیل شده که بلند ترین نقطه آن جام داغی با ارتفاع ۳۷۲۲ کیلومتر می باشد. قوچ گلی ، بزداغی، و سلطلن داغی از قلل مرتفع سهند محسوب می شوند. دامنه سهند از ۲۵۰۰ متر به پایین پوشیده از مراتع طبیعی است که چراگاه های مناسبی برای دامداران ، ایلات و عشایر می باشد. دامان بهشت گونه این کوه های سر به فلک کشیده ، آکنده از مناظر کم نظیر طبیعی بوده و آب و هوایی مطبوع دارد. از این رو دامنه سهند از گذشته های دور یکی از مراکز و حوزه های استقرار بشر در دورانهای مختلف بوده است.

بقایای روستای تاریخی حیله ور

روستای حیله ور در شمال شهرستان اسکو و در ۲ کیلومتری شمال روستای کندوان واقع شده و بلندی آن از سطح دریا به ۲۱۱۱ متر می رسند. آثار معماری این دهکده در دامنه یکی از ارتفاعات شمال غربی مجموعه آتشفشانی سهند کنده شده و بنا به دلایل متعدد از اهمیت و موقعیت ویژه ای برخوردار بوده است. آب فراوان و استتار آثار معماری با محیط اطراف برای دور ماندن از چشم مهاجمان و دسترسی به منابع غذایی و علوفه کافی از دلایل انتخاب این محل توسط طراحان آن بوده است. از سوی دیگر روستای حیله ور در کنار رودخانه کندوان چایی قرار دارد که این رود از ارتفاعات جنوبی سلطان داغی سرچشمه گرفته و پس از مشروب ساختن اراضی کشاورزی روستای کندوان از جانب غربی حیله ور به سمت شمال جریان می یابد. در حد فاصل بستر این رودخانه تا دهکده چشمه آب شیرینی وجود داشته که اخیرا خشک شده . وجود این چشمه در گذشته سهم بسزایی در شکوفایی روستای حیله ور داشته است.

سابقه سکونت انسان در حیله ور دقیقا مشخص نشده است. وجود سفالینه های لعابدار مربوط به دوره های ایلخانی تا صفویه حکایت از آبادی حیله ور در ادوار یاد شده است. برخی معتقدند استقرار ساکنان حیله ور در کندوان موجب متروکه شدن این روستا گردیده است.

موقعیت جغرافیایی و طبیعی روستای کندوان

روستای زیبای و تاریخی کندوان در فاصله ۵۲ کیلومتری جنوب تبریز و در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی اسکو در دامنه های غربی کوه سهند و در ارتفاع ۲۴۰۰ متر از سطح دریا واقع شده است. این روستا از نظر طول و عرض جغرافیایی در ۴۵ درجه و ۳۱ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۴۸ دقیقه عرض شمالی قرار دارد